آموزش ۸ ترفند معجزه آسا برای رفع خط و خش داشبورد ماشین ایرانی و خارجی
رفع خط و خش داشبورد ماشین 🚗 اهمیت زیادی در حفظ زیبایی و ارزش خودرو دارد. نور خورشید، گرد و غبار و استفاده مداوم بیشتر از سایر بخش ها به داشبورد آسیب می زنند. خط و خش ها ظاهر کابین را قدیمی و فرسوده نشان می دهند و در نهایت ارزش کلی خودرو را کاهش می دهند. ترمیم و نگهداری اصولی داشبورد نه تنها جلوه داخلی را حفظ می کند بلکه موجب افزایش عمر مفید آن نیز می شود. در مطلب امروز آی آر میکس سعی داریم روش های مختلفی که به رفع خط و خش داشبورد ماشین کمک می کنند را بررسی کنیم.
آموزش از بین بردن خط و خش داشبورد ماشین
How to Remove a Scuff Mark or Scratch From Your Car Dashboard
رفع خط و خش داشبورد خودرو فقط یک موضوع ظاهری نیست، بلکه بی توجهی به آن در طول زمان می تواند به تغییر رنگ و ترک های ریز منجر شود و هزینه های بیشتری ایجاد کند. این خط و خش ها صرف نظر از جنس داشبورد، ارزش فروش خودرو را کاهش می دهند و جلوه کابین را از بین می برند. برخلاف بدنه خودرو که خط های سطحی با پولیش ساده برطرف می شوند، ترمیم داشبورد نیازمند دقت و روش های مناسب است. استفاده از واکس، محافظ داخلی، پوشش سرامیکی یا روکش داشبورد می تواند لایه ای محافظ ایجاد کرده و از بروز این مشکلات پیشگیری کند. در ادامه اصلی ترین روش های رفع خط و خش داشبورد ماشین را توضیح خواهیم داد.
علت ایجاد خط و خش
خش روی داشبورد به دلایل مختلفی ایجاد می شود. تماس اجسام نوک تیز مانند کلید یا وسایل فلزی، قرار دادن اشیا سنگین روی سطح داشبورد، جابجایی مکرر وسایل مانند کیف یا دستگاه های الکترونیکی و حتی بازی کودکان می تواند خط و خش ایجاد کند. تابش مستقیم نور خورشید نیز باعث خشک شدن و شکننده شدن سطح پلاستیک یا وینیل می شود و در نتیجه داشبورد در برابر خراش حساس تر می گردد. تجمع گرد و غبار هم اگر به درستی تمیز نشود مانند سمباده عمل می کند و هنگام دستمال کشیدن خراش های ریز روی سطح به جا می گذارد.
رفع خط و خش داشبورد خودرو با جوش شیرین کار عاقلانه ای است؟
برای رفع این مشکل ماشین، از پاک کن های جادویی یا ترکیبات خانگی مثل جوش شیرین برای ترمیم داشبورد استفاده نکنید، چون این مواد برخلاف ظاهر بی خطر خود سطح پلاستیک یا وینیل را خراشیده و زبرتر می کنند. پاک کن های جادویی دارای خاصیت سایندگی هستند و اگرچه در تمیزکاری سطوحی مثل دیوار یا کاشی عملکرد مناسبی دارند، اما روی داشبورد خودرو که سطحی ظریف تر و حساس تر دارد، موجب از بین رفتن لایه براق یا مات محافظ می شوند. همین موضوع باعث می شود خط و خش های قبلی نه تنها محو نشوند، بلکه پررنگ تر و مشخص تر به چشم بیایند.
از سوی دیگر، جوش شیرین نیز با وجود خاصیت تمیزکنندگی، به دلیل ساختار دانه ای خود اثر سایشی دارد. زمانی که آن را روی داشبورد استفاده کنید، ذرات آن مانند کاغذ سمباده عمل کرده و به جای رفع مشکل، خراش های ریزتری روی سطح ایجاد می کند. در نتیجه سطح داشبورد نا هموارتر می شود و آسیب ها بیشتر جلوه می کنند.
بنابراین به جای این روش های خانگی و غیر تخصصی، از محصولات ترمیمی استاندارد استفاده کنید. این محصولات را برای پلاستیک و وینیل طراحی کرده اند و آن ها علاوه بر ترمیم ظاهری، بافت اصلی داشبورد را حفظ می کنند و مانع تشدید آسیب ها می شوند.

مواد ممنوعه برای از بین بردن خط و خش
برای حفظ کیفیت کار و جلوگیری از آسیب های بیشتر باید از برخی مواد و ابزار به طور کامل اجتناب شود:
- تمیزکننده های خانگی: این محصولات برای خودرو طراحی نشده اند و می توانند موجب تغییر رنگ یا لکه روی پلاستیک و وینیل داشبورد شوند.
- مشعل یا بلو تورچ: حرارت مستقیم و شدید باعث سوختگی و تخریب دائمی داشبورد می شود.
- سنباده زبر: استفاده از گریدهای خشن سطح داشبورد را بیشتر خراش می اندازد و آسیب را تشدید می کند. در ترمیم باید از سمباده های نرم و تدریجی استفاده شود.
- مواد پرداخت کم دما (Low-temp Finishing Media): این نوع مواد در برابر حرارت مقاومت ندارند و ممکن است هنگام استفاده ذوب شده و سطح داشبورد را خراب کنند.
- اسپری رنگ: به دلیل پخش شدن غیر قابل کنترل، علاوه بر ناحیه ترمیمی بخش های اطراف را هم لکه دار می کند. روش مناسب، رنگ قلمی یا بطری کنترل شده است.
۱- رفع خط و خش داشبورد با سشوار
برای رفع خط و خش داشبورد ؛ ابتدا سطح داشبورد را به طور کامل با اسپری تمیزکننده داخلی و دستمال میکروفایبر پاک کنید. وجود هرگونه گرد و غبار یا آلودگی مانع نتیجه مطلوب می شود و ممکن است در مراحل بعد باعث تغییر رنگ شود. پس از تمیزکاری کامل، اجازه دهید سطح کاملا خشک شود.
خط و خش ها اغلب لبه های برجسته دارند. این برآمدگی ها را با سمباده نرم صاف کنید. اگر برجستگی عمیق باشد، می توانید با تیغ یا کاتر بسیار دقیق و موازی سطح داشبورد آن را بتراشید. سپس دوباره با سمباده نرم سطح را یکدست کنید.
با سشوار صنعتی روی حرارت متوسط (یا سشوار خانگی روی بیشترین درجه) سطح آسیب دیده را به آرامی گرم کنید تا وینیل نرم شود. مراقب باشید بیش از حد آن را گرم نکنید، چون سطح تغییر شکل می دهد. وقتی سطح براق شد و بافت چرمی آن محو گردید، می توانید به مرحله بعد بروید.
در حالی که سطح هنوز گرم است، پد بافت ساز مخصوص را روی قسمت آسیب دیده فشار دهید. این کار لبه های خط و خش را به هم نزدیک می کند و بافت ترمیم شده را مشابه اطراف می سازد.
پس از آن اجازه دهید سطح سرد و سخت شود. سپس با دقت بررسی کنید که آیا باید دوباره حرارت یا بافت سازی انجام دهید یا خیر. در این مرحله خط و خش تا حد زیادی محو خواهد شد.
بعد از سرد شدن کامل، از سنباده بسیار نرم برای رفع ایرادات باقی مانده استفاده کنید. سپس سطح را دوباره با دستمال میکروفایبر و الکل یا تمیزکننده داخلی پاک کنید. در صورت نیاز از رنگ هماهنگ برای پوشش تغییر رنگ استفاده کنید. در پایان، یک لایه پوشش شفاف یا واکس محافظ بزنید تا داشبورد ظاهر اولیه خود را بازیابد.

۲- رفع خط و خش داشبورد پراید و سایر برندها با کیت مخصوص
ترمیم داشبورد چرمی خودرو به دلیل بافت خاص و حساس آن نسبت به پلاستیک و وینیل دشوارتر است. خط و خش های سطحی را می توان با یک دستمال میکروفایبر و اسپری یا واکس ترمیم چرم برطرف کرد، اما در صورت عمیق بودن خراش نیاز به روش های حرفه ای تر و استفاده از کیت های مخصوص ترمیم چرم دارید.
الکل یا محلول تمیزکننده چرم را بردارید و سطح آسیب دیده را پاک کنید. سپس با تیغ یا کاتر لبه های ناهموار اطراف خراش را به آرامی بتراشید.
کیت های ترمیم چرم دارای رنگ های مختلف هستند. رنگ مورد نظر را با راهنمای ترکیب رنگ انتخاب کرده و با بتونه مخصوص مخلوط کنید. سپس مقدار کمی از آن را روی بخش نامحسوسی مانند زیر داشبورد تست کنید تا از هماهنگی رنگ مطمئن شوید.
با کاردک یا ابزار مخصوص، ترکیب بتونه را داخل خراش بزنید. اگر خط عمیق باشد، می توان از پد پشتیبان استفاده کرد تا بتونه بهتر پر شود. سپس لایه اضافه را با قلم مو پخش کنید تا سطح یکنواخت شود.
طبق دستور کیت، اجازه دهید مواد کاملا خشک شوند. در صورت عجله می توانید از سشوار با حرارت پایین کمک بگیرید، اما مراقب باشید بیش از حد گرم نشود.
با یک گوش پاک کن و کمی الکل به صورت دایره ای روی محل ترمیم بکشید تا لبه های کار محو و سطح یکنواخت شود. در صورت نیاز می توانید دوباره مراحل را تکرار کنید.
پس از اتمام ترمیم، سطح را با واکس چرم یا پوشش سرامیکی محافظت کنید. این کار علاوه بر افزایش درخشندگی، از ایجاد خط و خش های آینده جلوگیری می کند.
۳- پولیش خط و خش داشبورد
پولیش خط و خش داشبورد یکی از رایج ترین روش ها برای بازگرداندن ظاهر اولیه و یکدست کردن سطح پلاستیک یا وینیل است. هدف از پولیش محو کردن خط و خش های سطحی و بازگرداندن درخشندگی و یکنواختی به داشبورد است. مراحل اصلی به این صورت انجام می شود:
سطح داشبورد را با اسپری تمیزکننده داخلی و دستمال میکروفایبر کاملا پاک کنید تا هیچ گرد و غبار یا چربی باقی نماند.
از پولیش مخصوص داشبورد یا محلول های ترمیم پلاستیک و وینیل استفاده کنید. این نوع پولیش ها برای مواد داخلی طراحی شده اند و به بافت سطح آسیب نمی زنند.
مقداری از پولیش را روی دستمال میکروفایبر بریزید و با حرکت دایره ای و فشار ملایم روی خط و خش ها ماساژ دهید تا مواد به خوبی در سطح نفوذ کنند.
در صورت نیاز از سنباده بسیار نرم (۲۰۰۰ یا بالاتر) به همراه پولیش استفاده کنید تا سطح یکدست تر شود. این کار باید با دقت بالا انجام شود تا به سطح آسیبی وارد نشود.
بعد از محو شدن خط و خش، یک دستمال تمیز روی سطح بکشید و در پایان می توانید از واکس یا محافظ داشبورد استفاده کنید تا جلوه کار ماندگارتر شود.

۴- از بین بردن خط و خش داشبورد با فندک
اگر می خواهید خط و خش داشبورد پلاستیکی را رفع کنید، به یاد داشته باشید که استفاده از فندک برای این کار روشی پرخطر و غیر استاندارد است. شعله مستقیم سطح پلاستیک یا وینیل را می سوزاند، رنگ آن را تغییر می دهد و حتی ترک های دائمی ایجاد می کند. با این حال، بعضی افراد برای خراش های سطحی از حرارت کنترل شده استفاده می کنند. اگر تصمیم گرفتید این روش را امتحان کنید، باید چند نکته را رعایت کنید:
شعله فندک دمای بسیار بالایی دارد و تماس مستقیم آن با داشبورد تقریبا همیشه به سوختگی و لکه دائمی منجر می شود.
به جای فندک، از هیت گان یا سشوار صنعتی روی درجه متوسط استفاده کنید. این ابزار حرارت ملایم تری ایجاد می کنند و امکان کنترل آن بیشتر است.
اگر ناچار به استفاده از فندک شدید، باید شعله را با فاصله زیاد (۱۰ تا ۱۵ سانتی متر) و به صورت گذرا حرکت دهید، نه ثابت.
در این روش سطح را فقط نرم کنید و نسوزانید. سپس دستمال میکروفایبر یا پد بافت ساز را روی محل فشار دهید تا خط و خش کمتر دیده شود.
پس از کار، حتما سطح را با واکس یا پوشش مخصوص داشبورد بپوشانید تا آسیب بیشتر نشود.
این روش صرفا در حد تجربه های خانگی مطرح می شود و به هیچ عنوان توصیه حرفه ای نیست. بهترین راه استفاده از کیت های ترمیم داشبورد و محصولات مخصوص است.

۵- رفع خط و خش داشبورد ۲۰۷ و غیره با چسب قطره ای
در این روش از چسب قطره ای به عنوان پرکننده و ترمیم کننده خط و خش استفاده می شود. مراحل کار ساده است:
- مقدار کمی چسب قطره ای روی خط یا ترک بریزید.
- با یک کاردک پلاستیکی یا فلزی نازک چسب را روی سطح پخش و صاف کنید.
- در صورت دسترسی، روی آن اسپری فعال کننده چسب بزنید تا سریع خشک شود.
- پس از خشک شدن، با سنباده نرم (حدود ۲۲۰) سطح را همسطح کنید.
- سطح ترمیم شده را با محلول تمیز کننده داخلی پاک کنید.
- در صورت نیاز، چند لایه رنگ هماهنگ با داشبورد بزنید و با هیت گان یا سشوار از فاصله حدود ۳۰ سانتی متری خشک کنید.
این روش بیشتر برای خط و خش های عمیق یا ترک های کوچک کاربرد دارد و در صورت اجرای صحیح می تواند داشبورد را به حالت اولیه نزدیک کند.

۶- رفع خط و خش داشبورد تیبا و غیره با واکس داشبورد
واکس داشبورد بیشتر برای خط و خش های ریز و سطحی کاربرد دارد. این روش خراش ها را برطرف نمی کند بلکه با پر کردن و براق کردن سطح باعث می شود کمتر دیده شوند. روش کار به صورت زیر است:
- سطح داشبورد را کاملا تمیز و خشک کنید.
- مقدار کمی واکس روی دستمال میکروفایبر بریزید.
- با حرکت دایره ای روی خط و خش ها بکشید.
- چند دقیقه صبر کنید تا جذب شود.
- در پایان با دستمال خشک سطح را برق بیندازید.

۷- رفع خط و خش داشبورد کوییک و غیره با رنگ یا اسپری مخصوص داشبورد
رنگ یا اسپری مخصوص داشبورد زمانی کاربرد دارد که خط و خش ها زیاد باشند یا سطح داشبورد تغییر رنگ دهد و ظاهر کلی آن آسیب ببیند. تولیدکنندگان این محصولات آن ها را معمولا به صورت اسپری یا رنگ مایع عرضه می کنند و برای سطوح پلاستیکی و وینیل داخل خودرو طراحی می کنند. برخلاف رنگ های معمولی، فرمول آن ها ضد UV و مقاوم در برابر گرما است تا در طول زمان پوسته پوسته نشود.
- سطح داشبورد را کاملا تمیز و چربی زدایی کنید.
- قسمت های اطراف (شیشه، رودری ها و کلیدها) را با چسب کاغذی یا روزنامه بپوشانید.
- اسپری یا رنگ را در لایه های نازک و یکنواخت روی سطح بزنید.
- بین هر لایه چند دقیقه صبر کنید تا خشک شود.
- در پایان اجازه دهید سطح کاملا خشک و ثابت شود، سپس محافظ یا واکس داشبورد بزنید.

۸- رفع خط و خش داشبورد پارس و غیره با کاور یا روکش داشبورد
استفاده از کاور یا روکش داشبورد یکی از روش های ساده و کاربردی برای مقابله با خط و خش های زیاد یا جلوگیری از آسیب های بعدی است. کاور داشبورد قطعه ای آماده است (معمولا از جنس پارچه مخملی، چرم مصنوعی یا مواد ضد UV) که کاربر آن را روی سطح داشبورد قرار می دهد. این روکش خط و خش های موجود را کاملا می پوشاند و از تابش آفتاب، گرد و غبار و ایجاد خط و خش های جدید جلوگیری می کند.
- داشبورد را کامل تمیز و خشک کنید.
- روکش داشبورد را باز کرده و مطابق شکل و اندازه داشبورد روی آن قرار دهید.
- معمولا در پشت روکش، چسب یا نوار ضد لغزش وجود دارد که باعث ثابت ماندن آن می شود.
- در صورت نیاز می توان از چسب های مخفی یا گیره های مخصوص برای محکم کاری استفاده کرد.

جمع بندی
رفع خط و خش داشبورد پلاستیکی روش های مختلفی دارد. بسته به عمق و شدت آسیب، کاربر می تواند برای خط و خش های ریز از واکس داشبورد استفاده کند. در مورد خط و خش های سطحی و متوسط، پولیش مخصوص پلاستیک و وینیل بهترین گزینه است. برای هم سطح کردن سطح میتوان از حرارت کنترل شده با هیت گان بهره گرفت. در نهایت، ترک ها و آسیب های عمیق را با کیت های ترمیم داشبورد برطرف می کنند. در موارد گسترده تر نیز رنگ یا اسپری مخصوص داشبورد و حتی کاور داشبورد می توانند گزینه های مناسبی باشند.
بسیاری از افراد فقط به فکر ترمیم بعد از ایجاد خط و خش هستند، اما می توان پیشگیری را هم جدی گرفت. استفاده منظم از محافظ های ضد UV و واکس های مخصوص داشبورد باعث می شود پلاستیک خشک و شکننده نشود و خط و خش های سطحی بسیار کمتر ایجاد شوند. در واقع با هزینه کم و مراقبت دوره ای، نیاز به ترمیم های سنگین در آینده به حداقل می رسد.
نظرات و پیشنهادات شما؟
تجربه شما در رفع خط و خش داشبورد چیست؟ آیا از واکس، پولیش یا روش های دیگر استفاده کرده اید؟ کدام روش برایتان بهترین نتیجه را داشته است؟ اگر راهکار جدید یا تجربه ای متفاوت دارید در بخش نظرات این مطلب با ما در میان بگذارید.

