مشکل صدا دادن فرمان ماشین 🚗 یکی از رایج ترین مسائل در سیستم فرمان خودرو های ایرانی است. بنابراین، تشخیص به موقع منبع صدا، از طریق بررسی سطح مایعات و بازرسی فنی، اولین گام در جهت حفظ ایمنی و عملکرد صحیح ماشین است. در این راهنما از آی آر میکس، به بررسی دلایلی می پردازیم که در ایجاد این صدا نقش دارند. همچنین، با آموزش راه حل های عملی و حرفه ای، به شما کمک می کنیم تا این مشکل را بر طرف کنید.

رفع مشکل صدا هنگام چرخاندن فرمان ماشین

Why Does My Steering Wheel Make Noise? (Causes And Fixes)

وجود صدا های غیر عادی از فرمان، غالبا به عنوان اولین زنگ خطر برای خرابی سیستم هیدرولیک یا جلو بندی خودرو شناخته می شود. اما این قطعات معیوب فقط سر و صدا نمی کنند. گاهی اوقات بروز نشانه های مانند لرزیدن ماشین هنگام ترمز نیز می تواند ریشه در یک نقص فنی مشترک در سیستم تعلیق خودرو باشد. البته وجود صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان، مستقیما به کمبود یا کثیفی روغن هیدرولیک، خرابی پمپ هیدرولیک یا وجود ایراد در سیستم بلبرینگ یا سیبک فرمان مرتبط است. در ادامه، انواع صدای فرمان را دسته بندی می کنیم و به بررسی دلایل ایجاد هر صدا خواهیم پرداخت.

رفع صدا فرمان بر اساس نوع صدا: منبع خرابی کجاست؟

عنصر اصلی در رفع مشکل صدای فرمان، شناخت نوع صدای است که تولید می شود. آیا صدای فرمان شبیه زوزه و ناله است یا صدا تق تق و کوبش می دهد؟ با دسته بندی دقیق این علائم، می توانید مستقیما منبع اصلی خرابی را شناسایی کنید. در این بخش، به بررسی علل اصلی ایجاد کننده این صدا و تفکیک صدا های مربوط به هر قطعه خواهیم پرداخت.

۱- سیستم هیدرولیک: صدای زوزه، ناله یا سوت

وجود هرگونه صدای ناهنجار شبیه به زوزه یا ناله در محفظه موتور، اغلب نشان دهنده وجود مشکل در سیستم هیدرولیک فرمان است. این سیستم وظیفه نرم کردن فرمان را بر عهده دارد. در صورتی که روغن این قسمت کم باشد یا پمپ آن دچار فرسودگی شود، سیستم هیدرولیک دچار مشکل می شود. در ادامه، به بررسی دلایل اصلی صدا ها که به مایعات یا فشار سیستم مربوط می شوند، می پردازیم.

کم بودن روغن هیدرولیک فرمان (Low Power Steering Fluid)

کم بودن سطح روغن هیدرولیک، می تواند باعث ایجاد صدا هنگام چرخاندن فرمان در حالت توقف شود. این روغن به منظور کمک به عملکرد صحیح سیستم ضروری و مهم است. هنگامی که روغن هیدرولیک کافی نباشد، پمپ هیدرولیک مجبور است سخت تر کار کند. بنابراین، ممکن است در ایجاد صدای ناله یا زوزه موثر باشد. دقت کنید، پایین بودن سطح مایع می تواند اجازه دهد هوا وارد سیستم شود. این موضوع باعث بلند تر شدن صدا و آسیب به پمپ هیدرولیک خواهد شد.

خرابی پمپ هیدرولیک فرمان (Bad Power Steering Pump)

همانطور که اشاره کردیم، پمپ هیدرولیک فشار مورد نیاز را برای سیستم ایجاد می کند. بنابراین، در صورتی که پمپ خراب شود، نمی تواند فشار مناسب را حفظ کند. در نتیجه، وجود مشکل در پمپ می تواند باعث ایجاد صدا ناله یا سوت کشیدن هنگام چرخاندن فرمان در حالت سکون می شود.

شل یا فرسوده بودن تسمه ها (Loos Or Worn Belts)

وجود تسمه های شل یا فرسوده می تواند باعث صدا دادن فرمان ماشین شوند. تسمه ها باعث ایجاد نیروی پمپ هیدرولیک می شوند. همچنین، ممکن است زمانی که پمپ نیاز به کار سخت دارد، تسمه لیز بخورد یا به اصطلاح بکسوات کند. البته وجود این مسئله هنگام فرمان دادن بسیار رایج است. زیرا پمپ به قدرت بیشتری نیاز دارد و یک تسمه لغزان نمی تواند فشار مورد نظر را به درستی تامین کند.

وجود هوا در سیستم هیدرولیک فرمان

وجود هوا در سیستم هیدرولیک می تواند باعث صدا دادن فرمان ماشین شود. این امر، به دلیل ایجاد حباب در مایع سیستم، باعث مختل شدن فشار سیستم به منظور کارکرد صحیح می شود. به طور کلی، این مورد غالبا پس از نشتی یا تعویض روغن به شکل نادرست رخ می دهد. وجود هوا در سیستم هیدرولیک، باعث کاهش کارایی سیستم می شود.

۲- مجموعه فرمان: صدای تق تق، کوبش یا خرخر

چنانچه صدای فرمان بیشتر شبیه به کوبش، تق تق خشک یا خر خر مکانیکی است، منبع مشکل می تواند در مجموعه سخت افزاری فرمان باشد. معمولا وجود این صدا ها به دلیل فرسودگی قطعات مکانیکی و فلزی در داخل جعبه فرمان، ستون فرمان یا اتصالات آن ها است.

خرابی جعبه فرمان یا رک (Rack)

جعبه فرمان یا رک، به انتقال حرکت فرمان به چرخ ها کمک می کند. در نتیجه، وجود خرابی یا فرسودگی می تواند باعث ایجاد اختلال در حرکت نرم قطعات شود. همچنین ممکن است باعث شود قطعات به درستی در جای خود قرار نگیرند و صدا های تق تق (Clunking)، سایش یا خر خر (Grinding) ایجاد شوند. این مشکل همچنین می تواند باعث کاهش قابلیت فرمان پذیری خودرو شود.

آسیب به ستون فرمان (Steering Column)

ستون فرمان، باعث اتصال غربیلک فرمان به باقی سیستم می شود. اگر قطعه ای در آن شل یا دارای آسیب باشد، ممکن است هنگام چرخاندن فرمان صدای تق تق یا کوبش ایجاد کند. به منظور حل این مشکل می توانید به سفت کردن یا روغن کاری قطعات بپردازید. دقت کنید، در برخی از موارد باید قطعات فرسوده در سیستم فرمان را تعویض کنید.

خشک شدن بلبرینگ ستون فرمان

بلبرینگ ای ستون فرمان، کمک می کنند تا فرمان به نرمی بچرخد. چنانچه بلبرینگ ها خشک یا فرسوده شوند، ممکن است با مشکل صدا دادن فرمان ماشین مواجه شوید. سعی کنید، بلبرینگ ها را روغن کاری کنید یا در صورت فرسودگی، به تعویض قطعات بپردازید.

۳- جلوبندی و سیستم تعلیق: صدای تقه یا قیژ

چنانچه هنگام عبور از دست انداز، چرخاندن فرمان در سرعت پایین یا در شرایطی که وزن خودرو جابجا می شود صدای تقه یا قیژ می شنوید، باید به سراغ سیستم تعلیق و مفصل جلوبندی بروید. اغلب این صدا ها ناشی از شل بودن اتصالات مفصلی در سیبک ها و یا پارگی و فرسودگی بوش های لاستیکی است که وظیفه جذب ضربه را دارند.

فرسودگی سیبک ها (Worn Ball Joints)

سیبک، بخشی از سیستم تعلیق خودرو است که به حرکت نرم چرخ ها کمک می کند. ممکن است مفاصل سیبک در گذر زمان فرسوده شوند و صدا تقه ایجاد کنند. این صدا، به خصوص در سرعت های پایین و هنگام عبور از دست انداز ها مشخص می شود. چنانچه به فرسودگی سیبک ها مشکوک هستید، حتما آن ها را بررسی کنید. تعویض این مفاصل برای نرمی فرمان و ایمنی بسیار حیاتی است.

مشکل در سیستم تعلیق (Suspension Issues)

سیستم تعلیق خودرو، شامل قطعاتی مانند میل فرمان (Tie Rods)، بوش ها و کمک فنر ها (Struts) است که به جذب ضربات و نرمی حرکت خودرو کمک می کند. چنانچه، هر یک از این قطعات دچار مشکل شوند، ممکن است هنگام چرخاندن فرمان صدای قیژ یا سایش ایجاد شود. این صدا، بر روی سطوح ناهموار بیشتر به گوش می رسد. به طور کلی، با بررسی قطعات سیستم تعلیق و در صورت نیاز، تعویض آن ها می توانید صدا را بر طرف کنید.

۴- چرخ و تایر: صدای سایش یا سوت

در برخی از موارد نادر، ممکن است صدا ناشی از بلبرینگ چرخ یا حتی جعبه دنده باشد. چنانچه در کنار صدای سوت، متوجه شدید که صدا با تعویض دنده یا در حالت خاصی از دنده تغییر می کند، این یک هشدار مهم است! این نویز می تواند نشانه یک ایراد مکانیکی جدی تر در سیستم انتقال قدرت باشد که ارتعاش آن به فرمان منتقل می شود. در چنین شرایطی، توصیه می کنیم علاوه بر بازرسی سیستم تعلیق، به دنبال دلیل صدا دادن دنده ماشین نیز باشید. این امر، کمک می کند تا مطمئن شوید مشکل فرمان به دلیل یک عارضه ثانویه و یا خرابی جدی تر در گیربکس نیست.

مشکل لاستیک یا میزان فرمان (Alignment)

گاهی مشکل از فرمان یا سیستم تعلیق خودرو نیست. بلکه از لاستیک ها یا میزان فرمان (تراز چرخ ها) است. اگر چرخ خودرو میزان نباشد یا لاستیک ها به طور نامتوازن ساییده شده باشند، ممکن است هنگام چرخیدن فرمان صدا ایجاد شود. می توانید برای رفع این مشکل فشار باد لاستیک ها را چک کنید و مطمئن شوید به صورت یکنواخت ساییده می شوند. اگر مشکل ادامه داشت، میزان فرمان را چک کنید.

گیر کردن لاستیک (Tire Rubbing)

اگر لاستیک های خودرو بسیار بزرگ هستند یا مناسب ماشین شما نیستند، ممکن است هنگام چرخش فرمان، به شلگیر (Wheel Well) یا سایر قطعات برخورد کنند. این اتفاق معمولا در پیچ های تند رخ می دهد. توصیه میکنیم، سایز لاستیک های خودرو را چک کنید و مطمئن شوید به درستی نصب شان کردید. ممکن است برای رفع مشکل به لاستیک های کوچک تر یا اسپیسر (Spacer) چرخ نیاز پیدا کنید.

خرابی بلبرینگ چرخ (Bad Wheel Bearings)

بلبرینگ چرخ، کمک می کند چرخ ها به نرمی بچرخند. وجود فرسودگی در این قسمت، می تواند باعث ایجاد صدا سایش هنگام چرخاندن فرمان خودرو شود. این صدا معمولا هنگام چرخش فرمان در سرعت های بالا مشخص می شود.

بررسی صدا های رایج فرمان در پراید، پژو ۲۰۶، پژو ۴۰۵ و سمند

اصول عیب یابی صدا دادن فرمان در تمام خودرو ها یکسان است. اما مدل های مختلف خودرو به دلیل طراحی خاص یا نقاط ضعف رایج، الگو های خرابی مشخصی دارند. تمرکز بر این الگو ها می تواند زمان عیب یابی را تحت تاثیر قرار دهد. در ادامه، رایج ترین صدا ها و منابع خرابی را در خودرو های پرتیراژ داخلی بررسی خواهیم کرد.

علت صدا هنگام چرخاندن فرمان پراید

در خانواده خودرو های پراید، صدا های رایج فرمان شامل صدای تق تق یا کوبش در سرعت های پایین و هنگام دور زدن است. این صدا معمولا به دلیل وجود خرابی در جعبه فرمان (رک و پینیون) است. همچنین، صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان پراید، اغلب ناشی از خشک شدن یا خرابی بلبرینگ های ستون فرمان داخل کابین می باشد. این در حالی است که، صدای تقه شدید می تواند به دلیل فرسودگی سیبک یا بوش باشد، که باید فورا تعویض شوند.

صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان پژو ۲۰۶ و ۴۰۵

در خودرو های خانواده پژو، علت صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان ۴۰۵ و پژو ۲۰۶، مستقیما به کمبود روغن هیدرولیک و یا خرابی پمپ هیدرولیک مربوط می شود. سیستم های هیدرولیک در این خودرو ها، نسبت به نشتی های جزئی بسیار حساس هستند. علاوه بر این، وجود صدای تقه یا کوبش هنگام عبور از دست انداز ها، در خودرو ۲۰۶ غالبا به دلیل فرسودگی بوش های طبق پایین و در ۴۰۵ از سیبک ها یا بوش های موج گیر است.

صدای قیژ هنگام چرخاندن فرمان سمند و دنا

خودرو های مانند سمند و دنا که دارای جلو بندی سنگین تری هستند. در این خودرو ها، صدای کوبش یا تق تق به دلیل فشار بیشتر بر روی قطعات است. این صدا به صورت شایع توسط سیبک های فرمان و بوش فرسوده ایجاد می شود. فرسودگی این قطعات علاوه بر صدا، می تواند باعث ایجاد لرزش فرمان و کاهش پایداری شود. همچنین، صدا سایش در سرعت بالا ممکن است به دلیل خرابی بلبرینگ چرخ باشد، که به دلیل انتقال ضربه به فرمان توسط راننده احساس می شود.

جمع بندی

تشخیص دقیق صدا دادن فرمان ماشین، قدم اول در رفع این مشکل است. به کمک تفکیک منابع خرابی بر اساس نوع صدا، می توانید مستقیما علت اصلی را شناسایی کنید. به عنوان مثال، اگر در حین چرخاندن فرمان متوجه صدای جیر جیر فرمان شدید، باید به سراغ بررسی سفت بودن و سلامت تسمه پمپ هیدرولیک بروید. همچنین، نکته مهمی که کمتر به آن توجه می شود، بررسی سطح و کیفیت روغن هیدرولیک است. اگر روغن به رنگ قهوه ای باشد یا کف کند، باید فورا تعویض شود. در نهایت، توجه به تمامی این نکات ایمنی خودرو شما را تضمین می کند و در هزینه ها صرفه جویی می شود. توصیه میکنیم، پس از عیب یابی اولیه به منظور تنظیم نهایی و تعویض قطعات حساس به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کنید.

سوالات متداول

نظرات و پیشنهادات شما؟

آیا شما هم تجربه شنیدن صدای خاص از فرمان خودرو را داشته اید؟ کدام یک از مواردی که معرفی کردیم، دلیل صدا دادن فرمان خودرو شما بود؟ نظرات و تجربیات خود را با کاربران و ما به اشتراک بگذارید. تجربیات شما می تواند به سایر خوانندگانی که مشکل مشابه دارند، کمک کند تا سریع تر منبع خرابی را پیدا کنند.